‹ Όλα τα νέα
Παιχνίδια της αρχαίας Ελλάδας — γιατί τα ξαναπαίζουμε · in Greek and English

Τα αρχαία παιχνίδια ξαναζούν · Ancient Greek games, played again

· 6′ ανάγνωση

English version below.

Οι αρχαίοι Έλληνες δεν έγραψαν βιβλία κανόνων για τα παιχνίδια τους. Τα παιχνίδια όμως είναι παντού στα κείμενά τους. Οι μνηστήρες της Οδύσσειας παίζουν πεσσούς μπροστά στις πόρτες του παλατιού. Ο Πλάτων συγκρίνει τον αδέξιο συνομιλητή με τον παίκτη που τον κλείνουν οι επιδέξιοι στο ταμπλό. Στα συμπόσια, οι καλεσμένοι πετούν τις τελευταίες στάλες του κρασιού σε έναν στόχο που κουδουνίζει. Και τα παιδιά ρίχνουν κοκαλάκια στο χώμα, σε ζωγραφιές αγγείων που έχουν φτάσει ώς εμάς.

Από εδώ ξεκινά η καινούρια ενότητα του Connect Cafe: 🏛️ Παιχνίδια από τα Αρχαία Ελληνικά χρόνια.

Γιατί τα ξαναζωντανεύουμε

Ένα παιχνίδι που δεν παίζεται, ξεχνιέται. Από πολλά αρχαία παιχνίδια μάς έχουν μείνει ένα όνομα, δυο γραμμές σε έναν λεξικογράφο και μια σκηνή σε ένα αγγείο. Οι κανόνες χάθηκαν. Η ιδέα όμως έμεινε, και μια ιδέα μπορεί να ξαναπαιχτεί.

Αυτό θέλουμε να κάνουμε: να πάρουμε ό,τι ξέρουμε από τις πηγές και να το κάνουμε κάτι που παίζεται ξανά, σε ένα καφενείο, με παρέα. Όχι ως μάθημα ιστορίας. Ως παιχνίδι, που κάπου μέσα του κρατά μια ιστορία πάνω από δυόμισι χιλιάδων χρόνων.

Ο Κότταβος στο παράθυρό του στο Connect Cafe: ο συμπότης στην κλίνη, η διαδρομή των σταγόνων και η ράβδος με τους δύο δίσκους
Ο Κότταβος, το παιχνίδι του συμποσίου: το πρώτο που άνοιξε, στις 19 Οκτωβρίου.

Τίμια, με τις πηγές στο τραπέζι

Ένα αρχαίο παιχνίδι στην οθόνη είναι πάντα μισό μάρτυρας και μισό εφεύρεση. Γι' αυτό κάθε παιχνίδι έχει μέσα του τη σελίδα 📜 Η ιστορία. Εκεί γράφουμε τι λένε οι πηγές, με το όνομα του συγγραφέα: ο Όμηρος, ο Πλάτων, ο Αθήναιος, ο Πολυδεύκης, ο Παυσανίας. Και, χωριστά, τι φτιάξαμε εμείς για να παίζεται: τη βαθμολογία, τα ζάρια, τους κανόνες που λείπουν.

Πριν βγει κάθε παιχνίδι, ελέγξαμε ό,τι λέμε με τα ίδια τα κείμενα. Κάπου κάπου η πηγή μάς διόρθωσε. Οι Έλληνες, για παράδειγμα, έπαιζαν τους αστραγάλους με πέντε κοκαλάκια, όχι με τέσσερα, που είναι η ρωμαϊκή συνήθεια. Και το γνωστό «πρωί με τέσσερα πόδια, μεσημέρι με δύο, βράδυ με τρία» δεν υπάρχει στο αρχαίο κείμενο του Απολλόδωρου για τη Σφίγγα. Όπου διαλέξαμε κάτι άλλο, το λέμε.

Η Πεττεία στο Connect Cafe: ένα ταμπλό οκτώ επί οκτώ με σκούρα και ανοιχτά πετραδάκια
Η Πεττεία: την αιχμαλωσία ανάμεσα σε δύο την περιγράφει ο Πολυδεύκης· το πώς κινούνται τα πούλια είναι δικό μας.

Δεκατέσσερα παιχνίδια, δύο την εβδομάδα

Τα παιχνίδια έρχονται ένα ένα, κάθε Δευτέρα και Πέμπτη στις 10:00, ώς τις 3 Δεκεμβρίου. Υπάρχουν επιτραπέζια με bot ή για δύο στην ίδια οθόνη: η Πεττεία, ο Μύλος, οι Πέντε γραμμαί, το Τάβλι του Ζήνωνα. Υπάρχουν παιχνίδια δεξιότητας: ο Κότταβος, η Αρματοδρομία, το Πένταθλο, η Ώμιλλα, ο Επίσκυρος. Και γρίφοι για το μυαλό: το Στομάχιον του Αρχιμήδη, ο Λαβύρινθος, τα Αινίγματα της Σφίγγας, οι Αστράγαλοι, ο Αρτιασμός.

Ήδη στο στέκι είναι ο Κότταβος, η Πεττεία και οι Αστράγαλοι. Κάθε παιχνίδι έχει τη δική του ανάρτηση εδώ, στη σειρά «Παιχνίδια της αρχαίας Ελλάδας».

Οι Αστράγαλοι στο Connect Cafe: τέσσερα κοκαλάκια στο πήλινο δάπεδο και η επιγραφή «Αφροδίτη»
Οι Αστράγαλοι: η καλύτερη βολή λεγόταν «Αφροδίτη».

Ένα βράδυ στο στέκι, σε 32 δευτερόλεπτα

Τα τρία πρώτα παιχνίδια, όπως παίζονται απόψε στο Connect Cafe: ο Κότταβος κουδουνίζει, η Πεττεία παγιδεύει δύο πούλια και οι Αστράγαλοι φέρνουν «Αφροδίτη».

Ένα βράδυ στο στέκι: τα τρία πρώτα αρχαία παιχνίδια · δες το στο YouTube

Όλη η ενότητα σε 9 διαφάνειες

1 από 9: Παιχνίδια από τα Αρχαία Ελληνικά χρόνια: δεκατέσσερα παιχνίδια από τις αρχαίες πηγές, δύο κάθε εβδομάδα, σε εξέλιξη2 από 9: Η ιδέα: από τις πηγές, τίμια για το τι ξέρουμε και τι εφεύραμε, και σε εξέλιξη, για να τα δοκιμάσουν τα μέλη3 από 9: Το πρόγραμμα: δύο κάθε εβδομάδα, Δευτέρα και Πέμπτη στις 10:00, από τις 19 Οκτωβρίου ώς τις 3 Δεκεμβρίου4 από 9: Τέσσερα επιτραπέζια: Πεττεία, Μύλος και Τρίοδος, Πέντε γραμμαί, Το Τάβλι του Ζήνωνα5 από 9: Πέντε παιχνίδια δεξιότητας: Κότταβος, Αρματοδρομία, Πένταθλο, Ώμιλλα, Επίσκυρος6 από 9: Πέντε παιχνίδια για να σκεφτείς: Στομάχιον, Λαβύρινθος, Αινίγματα της Σφίγγας, Αστράγαλοι, Αρτιασμός7 από 9: Κάθε Δευτέρα και Πέμπτη: στις 10:00 ανοίγει το παιχνίδι και το μαθαίνει το στέκι, στις 10:05 βγαίνει η ανάρτησή του8 από 9: Κάθε πηγή ελέγχθηκε: τέσσερα παραδείγματα όπου τα αρχαία κείμενα μάς διόρθωσαν9 από 9: Ήδη στο στέκι: Κότταβος, Πεττεία, Αστράγαλοι· επόμενο το Στομάχιον, την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου
Η παρουσίαση των αρχαίων παιχνιδιών · σύρε για την επόμενη

Σε εξέλιξη, με εσάς

Τα παιχνίδια είναι σε εξέλιξη. Παίζονται από την πρώτη μέρα, αλλά οι κανόνες τους μπορεί να αλλάξουν, και θέλουμε να αλλάξουν με όσα μας λέτε. Ένας στόχος πολύ μικρός, ένα bot πολύ δύσκολο, ένα αίνιγμα που σας φάνηκε άδικο: γράψτε το στο 💬 Στέκι. Το ρεκόρ σας μένει στη συσκευή σας, όσο τα φτιάχνουμε.

Τα Αινίγματα της Σφίγγας στο Connect Cafe: η Σφίγγα στον βράχο και μια κάρτα με αίνιγμα και τέσσερις απαντήσεις
Τα Αινίγματα της Σφίγγας έρχονται στις 9 Νοεμβρίου.

Θα τα βρείτε στο 🎮 Παιχνίδια, στην ενότητα 🏛️ Παιχνίδια από τα Αρχαία Ελληνικά χρόνια, στο connect.webcafe.gr. Καλό παιχνίδι.

---

In English: ancient Greek games, played again

The ancient Greeks left no rulebooks for their games, yet games are everywhere in their writing. In the Odyssey, Penelope's suitors play pessoi outside the palace doors. Plato compares a clumsy debater to a player shut in on the board by better ones. At the symposium, guests flick the last drops of their wine at a target that rings when it is hit. And on painted vases, children throw knucklebones in the dust.

That is where Connect Cafe's new section begins: 🏛️ Games from Ancient Greek times.

Why bring them back

A game that is no longer played is forgotten. For many ancient games, all that survives is a name, two lines in a lexicographer and a scene on a vase. The rules are lost, but the idea remains, and an idea can be played again.

That is our aim: to take what the sources tell us and turn it into something people can play again, in a café, with friends. Not a history lesson, but a game that carries a story more than two and a half thousand years old.

Honest, with the sources on the table

An ancient game on a screen is always half evidence and half invention. So every game has a 📜 History page. It says what the sources tell us, naming the author: Homer, Plato, Athenaeus, Pollux, Pausanias. Separately, it says what we made up so the game can be played, such as the scoring, the dice and the missing rules.

Before each game opened, we checked what we say against the texts themselves, and now and then the sources corrected us. The Greeks played knucklebones with five bones, not four; four is the Roman custom. The famous "four legs in the morning, two at noon, three in the evening" is not in Apollodorus' account of the Sphinx. Where we chose differently, we say so.

Fourteen games, two a week

The games arrive one at a time, every Monday and Thursday at 10:00 Athens time, until 3 December:

  • Board games, against a bot or for two on one screen: Petteia, Nine Men's Morris, Five Lines, Zeno's Tabula.
  • Games of skill: Kottabos, the chariot race, the pentathlon, Omilla, Episkyros.
  • Puzzles and games of the mind: Archimedes' Stomachion, the Labyrinth, the Riddles of the Sphinx, knucklebones, and odd-or-even.

Kottabos, Petteia and the knucklebones are already open (watch the 32-second video on YouTube), and each game has its own post here, in the series «Παιχνίδια της αρχαίας Ελλάδας». The presentation above, in Greek, shows the whole section.

In development, together with you

The games are in development. They are playable from day one, but their rules may change, and we want them to change with what you tell us: a target too small, a bot too strong, a riddle that felt unfair. Tell us in the 💬 Στέκι. Your best score stays on your device while we work on them.

You will find them under 🎮 Παιχνίδια, in the section 🏛️ Παιχνίδια από τα Αρχαία Ελληνικά χρόνια, at connect.webcafe.gr. The site is in Greek; the games are easy to pick up.

Τα παιχνίδια και η παρουσίαση: Theodoros Dimitriou · theodorosdimitriou.com

Οι εικόνες είναι από το δοκιμαστικό μας περιβάλλον, με λογαριασμούς επίδειξης: τα ονόματα και οι κουβέντες είναι παραδείγματα, όχι πραγματικά μέλη.